Salvador Dali en Bomarzo

(met illustraties)

Salvador Dali wordt wel 'de herontdekker
van Bomarzo' genoemd. Maar hij was zeker niet de
eerste die de eeuwenlang vergeten en door planten
overwoekerde beeldentuin bezocht. Dali bracht een
bezoek aan het park in het jaar 1938, toen hij korte
tijd een atelier in Rome bezat, en daarna nog eens
omstreeks 1949. Volgens de Italiaanse kunst- en
literatuurhistoricus Mario Praz, die het tweede bezoek
van Dali in een artikel uit 1949 vermeldde, was de
surrealistische meester op het bestaan van het
beeldenpark gewezen door een vriend van een zekere
Andrea Beloborodoff, een in Rome vertoevende
schilder en liefhebber van Italiaanse villa's en
ruines. Beloborodoff was op zijn beurt getipt door
een Amerikaanse. Mario Praz, die het park zelf in
1949 bezocht (vandaar zijn artikel), kreeg op zijn
vraag aan een lokale gids of er veel bezoekers
kwamen, het antwoord: ,,Americani e canadesi
ogni giorno.'' (Amerikanen en Canadezen, iedere dag).

Dit hing vrijwel zeker samen met het bestaan van een
Engelstalige gids over Italiaanse villa's en tuinen
die gemaakt was in opdracht van de American Academy
in Rome en reeds in 1938 verschenen was. In die gids
staat bij de plaatsnaam Bomarzo: 'park open to public'.

Anekdote

Er bestaat een prachtige anekdote over Dali's
(tweede) bezoek aan Bomarzo, opgetekend door de
surrealistische fotograaf Brassai. Het gaat om
het moment waarop Dali zich wilde laten fotograferen
in de zogeheten Muil van Bomarzo: het beeld van een
reusachtige monsterkop die je kunt betreden door
de wijd opengesperde mond. De foto-sessie ging
als volgt:

Literatuur:
- M. Praz, I mostri di Bomarzo, in: Il Tempo, 3 (17-11-1949), en in: l'Illustrazione italiana, nr.8(1953), pp. 48-51, 86; dit artikel verscheen ook in: M. Praz, Panopticon Romano, Verona, 1967, pp. 107-113; en in: M. Praz: Il giardino dei sensi, Milaan, 1975, pp. 76-81.
- A guide to villas and gardens in Italy (samengesteld door A. Aldrich en J. Walker voor de American Academy in Rome), Florence, 1938; voor Bomarzo: p.29.
- G. Borghese, The horrors of Bomarzo, in: Harper's Magazine, 228 (1964), pp. 66-71.
- G.H. Brassai, The mammoth figures of Bomarzo, in: Harper's Bazaar, (januari) 1953, pp. 70-73.

De verzoeking van de Heilige Antonius

In zijn schilderij 'De verzoeking van de Heilige Antonius'
verwerkte Dali elementen uit het beeldenpark van Bomarzo:
de Olifant, het Tempeltje, de Schildpad met vrouwenfiguur
die op een trompet blaast en de Pegasus.

Meer tekst en tweede illustratie volgt.

terug naar eerste pagina